فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
330
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
خوش رفتارى ، روشهاى نيكو ؛ « حُسْنُ القَصْدِ » : نيّت پاك ؛ « حُسْنُ ساعةٍ » ( ن ) : بوته گُلى است كه يك ساعت قبل از غروب باز مىشود و پس از طلوع خورشيد پژمرده مىشود ؛ « سِتُّ الحُسْنِ » ( ن ) : گياهى است كه بر تنهى درختان مىپيچد و گلهاى زيبائى دارد . الحَسَن - ( ع ا ) : استخوان زير آرنج ، - ج حِسَان : زيبا ؛ « حَسَناً » : بسيار خوب ؛ « من حَسَنٍ الى احْسَن » : با پيشرفت پياپى . الحُسْنى - ج حُسْنَيَات و حُسَن : مؤنث ( الأَحْسَن ) است . اين واژه ضد ( السوأَى ) است ، پيروزى ، شهادت در راه خدا ؛ « الأَسْمَاءُ الحُسْنى » : نامهاى خداوند متعال است مانند ( الكَريمُ و الرّحيمُ ) كه 99 نام مىباشد و مورد تلاوت قرار مىگيرند ؛ « بالحُسْنَى » : با روشى نيكو . الحَسَنَان - حسن و حسين كه فرزندان حضرت على بن ابى طالب ( ع ) مىباشند . الحَسَنَة - ج حَسَنَات : كار نيك ، رفتار خوب ، مهربانى . الحَسْو - [ حسو ] : شوربا يا آش ؛ « يومُ كحَسْوِ الطيرِ » : اين تعبير مبالغه در كوتاهى چيزى يا كارى است . الحَسُوّ - [ حسو ] : مترادف ( الحَسْو ) است ، آنكه بسيار شوربا يا آش نوشد . به معناى فاعل است مانند ( الأَكُول و الشَّروُب ) : پرخور يا بسيار نوشنده . الحُسْوَة - ج أَحْسِيَة و أَحْسُوَة و جج أَحَاسٍ [ حسو ] : آنچه كه يك بار خورده شود ؛ « فى الإناءِ حُسْوَة » : در ظرف غذاى يك بار نوشيدن است . الحَسْوَة - ج حَسَوَات [ حسو ] : اسم مره از ( حَسَا ) است . الحَسُود - ج حُسُد ، للمذكَّر و المؤنّث : حسود ، رشك بر اين واژه در مذكر و مؤنث يكسان به كار مىرود . الحَسُوس - [ حسّ ] : سال قحطى و خشك . الحَسُّون - ( ح ) : پرندهى كوچكى است خوش آواز و رنگارنگ ، نام ديگر آن ( الشُّوَيكي ) است . الحِسِّيّ - [ حسّ ] : آنچه كه با حسّ ظاهر درك شود . ضد اين واژه ( العَقْلِيّ ) است ؛ - « المذهب الحِسِّيّ او الحِسِّيَّة » : عقيدهى كسانى است كه معتقدند ملكات عقلى از احساسات توليد مىشود . الحَسِيب - مترادف ( المُحَاسِب ) است ؛ « كفى بِاللَّهِ حَسيباً » : خداوند براى حسابرسى كافى است ، - ج حُسَبَاء : مرد صاحب حسب يا بخشنده و كريم . الحَسِيَّة - [ حسو ] : نام خوراكهاى آشاميدنى است مانند سوپ و شوربا . الحَسِير - ج حَسْرَى - فرومانده و خسته ، افسوس خور ، درمانده ، ناتوان ؛ « حَسِيرُ البَصَرِ » : آنكه ضعف بينائى دارد و از نزديك مىبيند ، نزديك بين . الحَسِيس - [ حسّ ] : كشته شده ، صداى نرم و آهسته ، جنبش و حركت . الحَسِيك - كوتاه اندام . الحَسِيكَة - غذاى ستور كه آن را در دهان ميجود ، دشمنى و كينه ، - ( ح ) : خار پشت . الحَسِين - ج حِسَان : مترادف ( الحَسَن ) است . حَشَّ - - حَشّاً [ حشّ ] تِ اليدُ : دست خشكيد و ترنجيده شد ، - العُشْبَ : گياه را بريد ، - الفرسَ : اسب را گياه خشك خورانيد ؛ الولدُ فى بطن النّاقة : بچه در شكم ماده شتر خشك شد ؛ - الفرسُ : اسب در دويدن شتاب كرد ، - النارَ : آتش را روشن كرد و آن را با ميلهى آهنين تكان داد ، - الحربَ : جنگ را برانگيخت ، - المالَ : مال را افزايش داد ، - الصَّيْدَ : شكار را از دو سوى فرا گرفت . الحُشّ - گروه درختان خرما در يك جا ، مدفوع ، مستراح ، - ج حُشُوش : باغ . الحَشّ - مترادف ( الحُشّ ) است . الحِشّ - مترادف ( الحُشّ ) است . حَشَا - - حَشْواً [ حشو ] الوسادةَ بالقطن : درون بالش را با پنبه پر كرد ، - الرّجُلَ : بر شكم آن مرد زد . حَشَّى - تَحْشِيَةً [ حشي ] الثوْبَ : براى جامه حاشيه دوخت ، - الكتابَ : براى كتاب حاشيه و تعليق نوشت . الحَشَا - ج أَحْشَاء [ حشو ] : آنچه كه درون شكم است ، - ( ع ا ) : آنچه كه پيوسته به ضلعهاى بدن باشد ؛ - « انا فى حَشَا فُلان » : من در كنف و پناه فلانى هستم ؛ « فى احشاء » : در درون ، در باطن . الحَشَى - ج أَحْشَاء [ حشي ] ( طب ) : تنگى نفس ، - ( ع ا ) : آنچه كه درون شكم باشد مانند جگر و اسپرز و شكنبه و جز آنها . الحُشَارَة - مردم عوام و نادان . اين واژه مترادف ( الخُشَارة ) است . الحُشَاش - [ حشّ ] : باقيماندهى روح در بدن بيمار يا زخمى . الحِشَاش - ج أَحِشَّة [ حشّ ] : جوال ستور كه در آن گياه ريخته شده باشد ، جانب و كنار هر چيزى . الحَشَّاش - ج حَشَّاشُون و حَشَّاشَة [ حشّ ] : گرد آورنده يا فروشندهء گياه حشيش ، آنكه معتاد به كشيدن حشيش باشد . الحُشَاشة - مترادف ( الحُشَاش ) است . الحِشَاك - مترادف ( الحُشَاكة ) است . الحُشَاكَة - چوبى كه در دهان بزغاله نهند تا نتواند شير بمكد . حَشَدَ - - حُشُوداً الزرعُ : همهى گياهان روئيدند ، - حَشْداً القومُ : آن قوم دعوت شدند و با شتاب پذيرفتند ، - تِ الناقةُ : شير در پستان ماده شتر جمع شد ، - الشيءَ : آن چيز را جمع آورى كرد ؛ - « حَشَدَ الجنودَ للحربِ » : سربازان را براى جنگ آماده كرد ، - لِفلانٍ : از فلانى طرفدارى كرد و دفاع نمود . حَشَّدَ - تَحْشِيداً الشيءَ : آن چيز را جمع آورى كرد . الحَشْد - مص ، گروه ، جماعت ؛ « عندي حَشْدٌ من النّاسِ » : گروهى از مردم را در اختيار دارم . الحُشُد - من العيون : چشمههائى كه آب